PDF Basket
Europa stawia czoła szeregowi wyzwań, począwszy od starzenia się społeczeństwa, przez niepokoje i wstrząsy gospodarcze, rosnące nierówności, aż po zmiany dotyczące rynków pracy i ich rzeczywistości. Choć decydenci mają świadomość, że przystosowanie się do tych zmian stanowi klucz do budowy odpornej gospodarki europejskiej, większość proponowanych rozwiązań i strategii skupia się na jednostkach.
Nietrudno dostrzec, że wielkim nieobecnym w tych debatach pozostaje rodzina. „Ze względu na fakt, że zdecydowana większość ludzi funkcjonuje w kontekście rodziny w szerokim rozumieniu tego słowa, ich zasoby i możliwości są zasadniczo kształtowane przez bliskie relacje wynikające z takiego stanu rzeczy”, mówi Rense Nieuwenhuis, profesor socjologii na Uniwersytecie Sztokholmskim.
Zespół projektu rEUsilience skupił się w związku z tym na rodzinach, które zdaniem badaczy mają stanowić koło zamachowe dla procesu budowy bardziej odpornej Europy.
„Naszym celem jest opracowanie strategii, która zapewni wszystkim europejskim rodzinom zasoby, kompetencje i wsparcie, których potrzebują, aby stale rozwijać się w szybko zmieniającym się świecie”, wyjaśnia Mary Daly, profesor socjologii i polityki społecznej na Uniwersytecie Oksfordzkim, która również uczestniczyła w pracach w ramach projektu.
Podwójnie niekorzystna sytuacja wielu rodzin
Pierwszy etap prac obejmował bliższe spojrzenie na życie rodzin. W ramach tych działań badacze obserwowali nie tyko zagadnienie funkcjonowania rodzin, ale przede wszystkim także to, jak radzą sobie z wieloma wyzwaniami, którym stawiają czoła. Korzystając z szeregu metod badawczych, w tym grup fokusowych i analiz dużych zbiorów danych, wskazali kilka ważnych czynników, które obniżają odporność tych jednostek. Na szczycie ich listy znalazł się niedostateczny dostęp do zasobów, bez których rodziny mają trudności z podejmowaniem ryzyka oraz dostosowywaniem się do zmian.
„Gdy pojawia się sytuacja, w której urzeczywistniają się różne czynniki ryzyka, w tym bezrobocie, choroby lub potrzeba zapewnienia opieki jednemu z członków rodziny, dla wielu z nich okazuje się to zbyt dużym wyzwaniem”, wyjaśnia Daly.
„W Europie mamy ponadto do czynienia z sytuacją, w której wiele rodzin znajduje się w podwójnie niekorzystnej sytuacji - osoby, które są najbardziej narażone na negatywne skutki zmian na rynkach pracy mogą zarazem mieć trudności z poradzeniem sobie z tym ryzykiem”, dodaje Nieuwenhuis.
Wykorzystanie wyników badań w praktyce
Po opracowaniu wyników przeprowadzonych analiz, badacze skupili się na przełożenie ustaleń na praktyczne zalecenia. „Europejskie państwa opiekuńcze nie zajmują się w równym stopniu wszystkimi rodzinami. Rozdźwięk ten opiera się na strategiach i przepisach, które są niewystarczająco inkluzywne, elastyczne i dostosowane do potrzeb różnych rodzin”, zauważa Nieuwenhuis.
W celu rozwiązania niektórych spośród tych problemów, w ramach projektu powstało innowacyjne Laboratorium Strategii. Dzięki umożliwieniu komunikacji między rodzinami, organizacjami rodzinnymi oraz decydentami, Laboratorium ma na celu zapewnienie decydentom dostępu do szerokiego asortymentu usług i rozwiązań, które zapewnią, że żadna rodzina nie zostanie pominięta. W ramach działań powstanie także plan ich realizacji. Wśród opracowywanych strategii wyróżnia się działanie, którego celem jest łagodzenie skutków zmian w życiu rodzinnym. Badacze pracują także nad kompleksowym modelem usług wsparcia dla rodzin.
„Laboratorium Strategii powstało z myślą o praktycznych działaniach, a podejmowane decyzje opierają się na dowodach i danych zgromadzonych w ramach przeprowadzonych badań. Ich celem jest wspieranie rodzin zarówno na poziomie UE, jak i poszczególnych państw członkowskich”, mówi Daly.
Jednym ze skutków projektu było także lepsze zrozumienie sytuacji rodzin w ramach wybranych europejskich baz danych demograficznych. Zmiany objęły klasyfikację gospodarstw domowych w oparciu o relacje rodzinne. Dzięki nowemu podejściu analitycy są w stanie dokładniej wskazywać gospodarstwa domowe, które zwykle trafiają do ogólnej kategorii „wielopokoleniowych gospodarstw domowych”. Ponadto naukowcy opracowują badanie ankietowe, które będzie można uwzględnić wśród innych badań realizowanych przez Unię Europejską w celu ustalenia, jak w rzeczywistości wygląda kwestia gromadzenia i udostępniania zasobów w rodzinach, a także ich odporności.
Korzyści dla wszystkich
Łączący politykę społeczną, a także pracę organizacji publicznych i non-profit, projekt rEUsilience stanowi duży krok naprzód, gwarantujący, że decyzje polityczne zapewnią rodzinom wsparcie, którego potrzebują, aby funkcjonować w często trudnych warunkach.
„Jeśli nasze zalecenia zostaną wzięte pod uwagę, nasza praca rzeczywiście będzie miała wpływ na zapewnienie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym większej liczbie rodzin, co z kolei zwiększy zdolność członków rodziny do aktywnego angażowania się w rozwój odpornego europejskiego społeczeństwa i unijnej gospodarki”, podsumowuje Nieuwenhuis.