PDF Basket
Szybki rozwój technologii cyfrowych, w tym tabletów nieustannie podłączonych do Internetu, istotnie wpłynął na kontakty i sposoby komunikacji dzieci, a także na ich interpretacje i przekazywanie informacji o świecie.
„Od nauki abecadła po oglądanie kreskówek, każdego dnia dzieci są otoczone ze wszystkich storn mediami cyfrowymi, które kształtują metody socjalizacji, zabawy i nauki”, mówi Mila Vulchanova, dyrektorka Laboratorium Akwizycji i Przetwarzania Języka działającego przy Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii.
Choć narzędzia cyfrowe zapewniają wiele korzyści, umożliwiając stosowanie spersonalizowanego podejścia do edukacji, mogą mieć również negatywny wpływ na koncentrację, pamięć i funkcje poznawcze, a nawet na naukę języków ojczystych.
W ramach projektu e-LADDA, ze środków działania „Maria Skłodowska-Curie”, Vulchanova i jej zespół badali wpływ technologii cyfrowej na wczesny rozwój dzieci i ich umiejętności językowe.
Zespół przeprowadził także pierwsze w historii badanie porównawcze dotyczące korzystania z ekranów oraz nawyków i środowisk cyfrowych w domach na terenie Niemiec, Włoch, Norwegii, Hiszpanii i Zjednoczonego Królestwa.
„Biorąc pod uwagę coraz większe znaczenie technologii cyfrowych, które coraz częściej stanowią główne źródło informacji na temat języka, badanie złożonych procesów związanych z uczeniem się i przyswajaniem języków w środowisku cyfrowym było dla nas priorytetem”, dodaje Vulchanova.
W ramach serii badań naukowcy przyjrzeli się, w jaki sposób podstawowe mechanizmy występujące w czasie nauki języka rozwijają się wraz z wiekiem i czy rozwijają się one inaczej w wyniku wystawienia na doświadczenia słuchowe i wizualne.
„Technologia cyfrowa stanowi istotny element naszego codziennego życia i musimy wykorzystać jej możliwości projektując treści cyfrowe i zadania dostosowane do wieku dzieci”, zauważa Vulchanova. „Radzimy rodzicom uważne ocenianie treści, które mogą oglądać dzieci, a także korzystanie z technologii cyfrowych wraz z dzieckiem - zdecydowanie nie polecamy powierzania urządzeniom opieki nad dzieckiem”.
Korzystanie z ekranów i nawyki cyfrowe w Europie
Zespół przeprowadził szereg analiz w celu wskazania luk w dotychczasowych badaniach. Badacze odkryli, że dotychczas niewiele wiadomo na temat wpływu technologii cyfrowych na rozwój języka, w szczególności u dzieci w wieku przedszkolnym (4-6 lat).
„U dzieci w wieku przedszkolnym występują reakcje zbliżone do osób dorosłych w kontekście segmentacji językowych bodźców słuchowych, co pokazuje, że umiejętności słuchania są w tym wieku w pełni rozwinięte”, wyjaśnia Vulchanova. „Wciąż nie wiemy, czy łączenie informacji ze źródeł słuchowych i bogatych danych wizualnych, na przykład widocznych na ekranach, jest optymalnym sposobem nauki języka w tej grupie wiekowej”.
Zespół projektu e-LADDA zebrał również dane od dzieci poprzez doświadczenia laboratoryjne. W badaniach zespół wykorzystał roboty społeczne, ekrany dotykowe i metody śledzenia wzroku, aby analizować obszary ekranu, na które zwracają uwagę dzieci podczas nauki nowych słów.
Badania wykazały, że dorośli i dzieci ze wszystkich grup wiekowych zwracają uwagę na luki w wiedzy podczas nauki nowych słów, ale tylko osoby dorosłe i starsze dzieci podejmują aktywne działania w celu zmniejszenia niepewności i zebrania niezbędnej wiedzy.
Zespół projektu e-LADDA odkrył również, że wspólne interaktywne czytanie może przynosić korzyści, a wykorzystanie technologii cyfrowej do nauki słów może pomóc dzieciom z autyzmem i uczącym się drugiego języka.
Pomoc dla rodziców i decydentów ery cyfrowej
W każdym państwie należącym do sieci e-LADDA zespół przekazał swoje porady eksperckie lokalnym nauczycielom i decydentom, a także zorganizował szereg wydarzeń publicznych w Niderlandach, Norwegii i Portugalii. „Przyszłość pokaże, w jaki sposób systemy edukacyjne dostosują się do szybkiego tempa rozwoju technologii cyfrowych”, zauważa Vulchanova.
Poza rezultatami badań, zespół projektu e-LADDA jest także dumny z prawdziwej interdyscyplinarności projektu - zespół połączył naukowców zajmujących się wieloma zróżnicowanymi i odległymi dziedzinami, od psychologii rozwojowej i badań nad neuroróżnorodnością, po ekspertów językowych i twórców technologii.
Drugim ważnym osiągnięciem było wprowadzenie tego zagadnienia do dyskursu badawczego dzięki pracy przy redakcji numeru specjalnego czasopisma „Developmental Psychology” zatytułowanego „Living in a Digital Ecology”. „Otrzymaliśmy ponad 80 abstraktów, co świadczy o dużym znaczeniu tego zagadnienia”, zauważa Vulchanova.
Zespół nadal pracuje nad publikacją wyników swoich badań, jednocześnie stale uczestnicząc w publicznych debatach. „Z punktu widzenia mojej grupy badawczej szczególnie ważny jest rozwój aplikacji rzeczywistości rozszerzonej do nauki słów dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu oraz wykorzystanie ich w praktyce”, mówi Vulchanova.