PDF Basket
Sytuacje nadzwyczajne to zdarzenia, które cechują się wysoką dynamiką, nieprzewidywalnym przebiegiem i bardzo trudnymi warunkami operacyjnymi. Dla służb interwencyjnych, takich jak straż pożarna, medycy i grupy poszukiwawczo-ratownicze, liczy się każda sekunda – a każda ich decyzja może oznaczać dla kogoś życie albo śmierć.
Koordynowany przez pracowników naukowych z Uniwersytetu Technicznego w Madrycie (UPM) zespół projektu RESCUER, na czele którego stoi Federico Alvarez, ściśle współpracował z partnerami z całej Europy, w tym ze służbami ratowniczymi i wydziałami technicznymi z dziewięciu krajów. Celem było zwiększenie zarówno bezpieczeństwa, jak i szybkości działania służb interwencyjnych, a także uczynienie nowoczesnych technologii, takich jak sztuczna inteligencja (AI) i internet rzeczy (IoT), bardziej dostępnymi dla osób, które jako pierwsze docierają na miejsce katastrofy.
Inteligentniejsze narzędzia – szybszy ratunek
Jedną z najbardziej spektakularnych innowacji opracowanych w ramach projektu RESCUER jest inteligentny hełm, który zapewnia osobom niosącym pomoc rozszerzone widzenie. Hełm został wyposażony w technologię termowizji i rozpoznawania obiektów z wykorzystaniem AI, dzięki czemu pozwala on ratownikom poruszać się po obiektach wypełnionych dymem lub niestabilnych konstrukcjach i lokalizować ocalałych w czasie rzeczywistym.
„Dzięki kamerom termowizyjnym i sztucznej inteligencji ratownicy są w stanie rozpoznać, czy mają do czynienia ze zwierzęciem, przedmiotem czy człowiekiem, nawet przy widoczności bliskiej zeru”, wyjaśnia Alvarez. W przeciwieństwie do tradycyjnych wyświetlaczy termicznych system innowacyjnego hełmu identyfikuje i klasyfikuje cele, pomagając ratownikom podejmować szybsze i bardziej świadome decyzje.
Ponadto inteligentny hełm pozwala na monitorowanie sygnałów biologicznych, a także na śledzenie poziomu stresu i obciążenia poznawczego ratowników, aby poprawić ich bezpieczeństwo. Jeśli poziom stresu danego ratownika niebezpiecznie wzrośnie lub wykryte zostanie zbytnie zmęczenie poznawcze, system może zaalarmować inne zespoły, zanim sytuacja stanie się krytyczna. Co więcej, rozszerzona zdolność słyszenia umożliwia przebicie się przez hałas z otoczenia i wzmocnienie krytycznie istotnych dźwięków, takich jak wołanie o pomoc lub dźwięki niestabilnej konstrukcji, potencjalnie przyspieszając akcję ratunkową, w której nawet minuty mogą stanowić o ludzkim życiu.
Drugim urządzeniem jest radar „Sign of Life”, wykrywający oznaki życia w formie nieznacznych ruchów, takich jak oddech człowieka znajdującego się za ścianą lub pod gruzami. Ten poręczny czujnik, który można przymocować do paska, zwiększa szanse na zlokalizowanie ocalałych pod zawalonymi konstrukcjami. Wstępne badania terenowe pokazały, że radar jest w stanie znacząco przyspieszyć akcję ratowniczą służb na obszarach dotkniętych trzęsieniem ziemi, w przypadku katastrofy na terenie miasta, a także w lasach.
Brak sieci nie jest problemem
W strefach objętych skutkami katastrof często brakuje infrastruktury komunikacyjnej, od której uzależnione jest działanie nowoczesnych technologii. Zdając sobie z tego sprawę, zespół projektu RESCUER nadał priorytet rozwiązaniom wspierającym akcje na obszarze bez infrastruktury. Inteligentny hełm, czujnik radarowy i pozostałe narzędzia działają bez konieczności korzystania z sieci komórkowych – co jest istotną zaletą w przypadku akcji prowadzonych w górach, tunelach lub obszarach oddalonych, gdzie łączność jest minimalna lub nie istnieje.
Metodologia przyjęta przez uczestników projektu RESCUER również jest nowatorska. Zamiast pracować nad rozwiązaniami w oderwaniu od praktyki, zespół ściśle współpracował ze służbami interwencyjnymi w dziewięciu krajach. Dzięki ćwiczeniom takim jak „Live My Life” cały zespół badawczy mógł uczestniczyć w rzeczywistych scenariuszach akcji ratunkowych, mając na sobie cały sprzęt i przechodząc takie samo szkolenie jak ratownicy. Pozwoliło to im uzyskać wiedzę z pierwszej ręki na temat fizycznych i psychicznych wyzwań, jakie czekają na służby na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.
Takie podejście pomogło uczonym stworzyć bardziej praktyczne i lżejsze narzędzia, które są w stanie wytrzymać fizyczne i psychiczne obciążenia związane z reagowaniem kryzysowym. Jak mówi Alvarez: „Odeszliśmy od tradycyjnego modelu skoncentrowanego na technologii na rzecz modelu opartego na rzeczywistych zastosowaniach w terenie i potrzebach użytkowników”.
Droga do komercjalizacji
Szereg technologii opracowanych w ramach projektu RESCUER, w tym inteligentny hełm, znajduje się obecnie w fazie przygotowania do komercjalizacji, przy czym rozwiązania te cieszą się zainteresowaniem nie tylko służb ratunkowych, ale również podmiotów z innych sektorów, jak na przykład górnictwo, budownictwo i obronność. Z tego względu firma Theon International, jeden z partnerów projektu, kieruje rozwojem tych innowacji na potrzeby szerszych zastosowań, a pierwsze tego typu produkty mają trafić na rynek w ciągu roku.
Wiele organizacji odpowiedzialnych za organizację i prowadzenie działań ratowniczych w całej Europie już teraz testuje prototypy w terenie. Uzyskane od nich informacje zwrotne wpłyną na ostateczny kształt produktów przed wdrożeniem ich na pełną skalę.
Owocem projektu RESCUER są konkretne narzędzia o bardzo praktycznym zastosowaniu – ich zadaniem jest zarówno ratowanie życia ofiar, jak i zwiększanie bezpieczeństwa ratowników, którzy ryzykują własnym życiem, aby pomóc innym. Jak ujął to Alvarez: „Chodzi o wykorzystanie sfinansowanej z pieniędzy podatników technologii wtedy, gdy ma to największe znaczenie”.