PDF Basket
Europa szczyci się bogactwem obiektów kulturalnych - od muzeów i galerii po pałace królewskie i zabytkowe miasta. Jak zauważa Eda Gürel, koordynatorka projektu CULTURATI, zwiedzający często nie doświadczają ich w pełni.
„Wiele osób często nie wie, od czego zacząć zwiedzanie muzeum lub miejscowości, ani jak w znaczący sposób wejść w interakcję z otoczeniem”, stwierdza. „Niektórzy zwiedzający są zdania, że prezentowane informacje są zbyt ograniczone lub uproszczone, a inni uważają je za zbyt szczegółowe, skomplikowane lub przytłaczające”.
Doświadczenia badaczki skłoniły ją do stworzenia CULTURATI, platformy łączącej technologię, profesjonalną opiekę kuratorską i lokalną wiedzę kulturową w celu wspierania bardziej znaczących, inkluzywnych i zrównoważonych doświadczeń dla osób zwiedzających instytucje kulturalne.
Nowy sposób zwiedzania
Platforma CULTURATI powstała dzięki ścisłej współpracy czternastu partnerów z sześciu krajów, w tym muzeów, uniwersytetów, małych i średnich przedsiębiorstw, organów zarządzających, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i instytucji kulturalnych.
System wykorzystuje technologie chmurowe i mobilne, czujniki i sztuczną inteligencję, aby pomóc w zarządzaniu gośćmi i zachęcić obywateli, profesjonalistów z branży kreatywnej i kuratorów do wspólnej pracy nad doświadczeniami związanymi z dziedzictwem kulturowym i sztuką.
Aplikacja CULTURATI, opracowana z myślą o zwiedzających, oferuje indywidualnie dostosowane trasy ułatwiające gościom poruszanie się po obiektach, poznawanie lokalnej historii danego miejsca i jego eksponatów, a także interaktywne gry zachęcające do dalszej eksploracji.
Inspiracja dla współtworzenia i uczestnictwa w kulturze
Opracowano prototypy i przetestowano je w kilku ośrodkach pilotażowych: Pałacu Blenheim w Zjednoczonym Królestwie, Cytadeli w Ankarze i Muzeum Rahmi M. Koça w Stambule w Turcji, a także w popularnych zabytkowych miastach: Porvoo w Finlandii i Ascoli Satriano we Włoszech.
„W trakcie realizacji projektu platforma znacząco się rozwinęła, co doprowadziło do opracowania dwóch głównych wersji systemu, w tym późniejszej wersji Blenheim, która zawierała ulepszoną architekturę”, wyjaśnia Gürel. „Technologie te były stale udoskonalane w oparciu o opinii użytkowników oraz dzięki ankietom, wywiadom i testom w warunkach rzeczywistych”.
W projekt położono nacisk na współtworzenie i uczestnictwo w kulturze. W budowie platformy wzięło udział ponad 100 twórców, którzy przekazali ponad 16 000 materiałów dźwiękowych, wizualnych i tekstowych dotyczących muzeów i obiektów dziedzictwa kulturowego.
„Takie partycypacyjne podejście pozwoliło ujawnić wiele ukrytych historii”, dodaje Gürel. „W wielu przypadkach muzea, instytucje kulturalne i same miejscowości turystyczne zaczęły na nowo odkrywać własne zbiory, przestrzenie, dziedzictwo i lokalną tożsamość z różnych perspektyw”.
Etyczne podejście do stosowania technologii
Po wybuchu pandemii COVID-19 wiele muzeów i innych obiektów kulturalnych zostało zamkniętych. „To pokazało, jak bardzo potrzebujemy bardziej odpornych, adaptacyjnych i wspieranych cyfrowo ekosystemów kulturowych”, zauważa Gürel. „Technologie takie jak platforma CULTURATI mogą pomóc instytucjom kulturalnym w dalszym angażowaniu odbiorców nawet podczas ekstremalnych wydarzeń, oferując elastyczne, interaktywne i spersonalizowane doświadczenia cyfrowe”.
Gürel mówi, że źródłem największej dumy jest dla niej etyczne, zorientowane na człowieka i partycypacyjne podejście do technologii.
„Od samego początku zależało nam, aby platforma nie tylko generowała automatycznie treści, ale także dostarczała wartościowych, dokładnych i uwzględniających różnice kulturowe informacji”, dodaje. „Ścisła współpraca z naszymi ośrodkami pilotażowymi i niezależnym doradcą ds. etyki przez cały okres realizacji projektu pozwoliła nam lepiej zrozumieć etyczne aspekty sztucznej inteligencji i dziedzictwa kulturowego”.
Zespół pracuje obecnie nad komercjalizacją i zapewnieniem długotrwałego działania platformy. Kod źródłowy platformy CULTURATI jest udostępniony w Internecie, dzięki czemu instytucje mogą tworzyć własne lokalne wersje. „Naszym celem jest dalsze udoskonalanie technologii i wspieranie jej szerszego zastosowania w obiektach dziedzictwa kulturowego, muzeach i miejscowościach turystycznych w Europie i innych częściach świata”, mówi Gürel.